دتکتور گاز چیست و چرا باید از آن استفاده کنیم؟

نام کلی دتکتور گاز به حسگرهای مربوط به تشخیص انواع گازهای پرخطر گفته میشود که از جمله این گازها میتوان به انواع گاز شهری (CNG, LPG, Methane , …)، مونوکسید کربن (CO)، هیدروژن سولفید (H2S) و … اشاره کرد. به دلیل گسترده بودن این نام، کاربرد آن در هر صنعت متفاوت بوده و برای مشخص شدن هدف گوینده، شفاف تر میگویند. به همین علت دتکتور گاز شهری که در صنعت ساختمان سازی با عنوان سنسور گاز شهر یا دتکتور گازی کاربرد دارد مسئول تشخیص گاز متان را برعهده دارد.

این سنسور جزو خانواده اعلام حریق نبوده اما یکی از تجهیزات مورد نیاز در نقشه های اعلام حریق است و برای سیستم اعلام حریق به عنوان یک جزء مجاز و از نوع ورودی محسوب میگردد. جزء مجاز یعنی اینکه این تجهیز مورد تائید قرار گرفته است و باید از استانداردهای خاصی برخوردار باشد و نوع ورودی یعنی اینکه قابلیت ارسال سیگنال به سیستم اعلام حریق را دارد و قابلیت دریافت سیگنال از این سیستم را ندارد.

انواع دتکتور گاز و تفاوت آن‌ها

دتکتورهای گازی بسته به سنسور تشخیص دهنده گاز و نوع گاز انواع متفاوتی دارد و دسته بندی آنها براساس گاز انجام میگردد اما در این مطلب به جهت توضیح راحت تر، قصد داریم دسته بندی متفاوتی ارائه دهیم. دتکتور گاز را براساس کاربرد آن به دو دسته تقسیم میکنیم:

• دتکتور گاز خانگی: این دتکتور برای تشخیص انواع گاز شهر مانند LPG، CNG و متان است. برای راهنمایی بهتر باید بدانید که گاز LPG شامل پروپان و بوتان است، گاز CNG شامل متان و دی اکسید کربن به صورت فشرده است و گاز شهری شامل درصد بالایی از متان و مقادیر کمی از هیدروکربن های دیگر است. محل نصب این نوع دتکتور در محیط های شهری در موتورخانه ها و مکان هایی که مشعل و دیزل ژنراتور وجود دارد الزامیست.
• دتکتور گاز صنعتی: این مدل دتکتور برای تشخیص گازهای صنعتی خطرناک مورد استفاده قرار میگیرد. معمولا تشخیص هر گاز نیاز به دتکتور گاز مخصوص خود را دارد و از آنجا که این دتکتورهای گاز همواره در حال مصرف اکسیژن هستند عمر مفید در این دتکتورها بسیار مهم است. از دتکتورهای گاز در صنایع مرتبط با سیالات گازی بسیار استفاده میشود و هرجا که خطر نشت گاز وجود داشته باشد مورد استفاده قرار میگیرد.

برای ارتقاء ایمنی محیط خود، همین حالا اقدام کنید. انواع دتکتور گاز با کیفیت بالا و قیمت مناسب را از ایمن پرتو آسیا تهیه نمایید. مشاوره تخصصی و ارسال سریع در انتظار شماست. 🛒

دتکتور مونواکسید کربن

نوع دیگری از دتکتور گاز وجود دارد که به دلیل پرکاربرد بودن این نوع دتکتور، نام آن تغییر کرده است و با عنوان سنسور مونوکسید کربن (سنسور CO) و دتکتور مونواکسید کربن معرفی شده است. هدف از نصب این نوع دتکتور، کشف گاز مونوکسید کربن (CO) است. این گاز فوق العاده سمی، بدون بو، بدون مزه و کشنده بوده و متاسفانه حوادث نشت گاز مونوکسید کربن و مرگ و میر ناشی از آن بخاطر بخاری های غیراستاندارد یا نصب غیراصولی در فصل سرد بسیار زیاد گزارش میشود. جهت اطلاعات بیشتر در رابطه با سنسور گاز مونوکسید کربن شما را دعوت میکنیم تا این مقاله ارزشمند، مختصر و کاربردی را مطالعه نمایید.

نحوه عملکرد دتکتور گاز

دتکتور گاز مانند هر نوع دتکتور دیگری دارای سنسور داخلی است اما با این تفاوت که در دتکتورهای دودی، تغییر در میزان نور ارسال شده و دریافت شده توسط دتکتور باعث تشخیص دود میگردد و در دتکتور گاز شهر، ترکیب مشخصی از این گاز با اکسیژن مد نظر قرار گرفته است. در این دتکتورها، اکسیژن همواره در حال مصرف است و به محض ورود گاز شهری (یا متان) و ترکیب آن با اکسیژن این سنسور فعال میگردد. میزان غلظت گاز مورد نظر در محیط یکی از مهمترین پارامترهای سنسور گاز است بدین معنی که اگر میزان غلظت گاز مورد نظر از حد مشخص (در هر سنسور متفاوت است) بیشتر شود آنرا فعال خواهد نمود.

کاربردهای دتکتور گاز در محیط‌های مختلف

همانطور که در بالاتر گفته شد دتکتور گاز انواع مختلفی دارد که براساس گاز قابل تشخیص در صنایع مختلف کاربرد دارد. دتکتور گاز شهری در محیط های مختلف مانند موتورخانه (در فضایی که دیگ و مشعل وجود دارد) و اتاق دیزل ژنراتور (احتمال نشت گاز) کاربرد دارد. از جمله کاربردهای دیگر این دتکتور، اتصال به شیر برقی خطوط گاز داخل ساختمان است که با نشت گاز در خط گاز ساختمان و تشخیص گاز توسط این سنسور، شیر برقی قطع شده و اجازه ادامه گازرسانی را نمیدهد.

نحوه نصب و راه‌اندازی دتکتور گاز

دتکتور گاز شهری می بایست در وندورلیست سازمان آتش نشانی به عنوان تجهیزات فهرست شده و مورد تائید قرار داشته باشد. به دلایل مختلفی که در پروژه ها اتفاق افتاد برخی از برندهای مشهور فاقد کارآیی لازم بوده و باعث ایجاد خسارت به ساکنین گردید از همین رو انتخاب دتکتور گاز شهری که مورد تائید باشد بسیار مهم است. از طرفی سرعت پاسخگویی دتکتورهای مورد تائید یکسان نیست و برخی از دتکتورهای ایرانی غلظت بیشتری برای تشخیص گاز نیاز دارند.

همچنین برخی از دتکتورهای گاز شهری نیاز به منبع تغذیه 24 ولت مستقیم داشته و برخی با برق 230 ولت متناوب کار میکنند این نکته مهمی در نصب و راه اندازی این تجهیز به شمار می رود. از آنجا که گاز شهر از کنار دیوارها به سمت بالا صعود میکند (یا اصطلاحا دیوار را چنگ می زند و به بالا صعود میکند) بهتر است در نزدیکی دیوارها و به صورتی که هر تولید کننده توصیه کرده است نصب گردد. برخی از سنسورها به صورت دیواری و برخی دیگر به صورت سقفی تولید شده اند که توصیه میگردد به همین شکل مورد استفاده قرار گیرد.

درصورت استفاده از سیستم اعلام حریق متعارف، دتکتور گاز شهری می بایست دارای مقاومت فایر (مقاومت 470 اهم) باشد و درصورت استفاده از سیستم اعلام حریق آدرس پذیر، این تجهیز به اینترفیس ورودی (Input) متصل گردیده و به عنوان حریق در سناریوی عملکرد پنل تعریف میگردد.

نکات ایمنی و نگهداری دتکتور گاز

طراحی، جانمایی و نصب صحیح این دتکتور اهمیت بسیار زیادی دارد و میتوان گفت درصورت نصب غیراصولی یا حتی جانمایی غیرصحیح این دتکتور و افزایش زمان جهت کشف این نوع گاز باعث بروز خسارت سنگین خواهد شد. از آنجا که در این دتکتورها از ترکیب اکسیژن با گاز متان، پروپان و … استفاده شده است بنابراین عمر مفید تجهیزات بسیار مهم است و می بایست طی بازدیدهای ماهیانه و بصورت منظم عملکرد این نوع دتکتور بررسی و تست شود. معمولا در بازه زمانی ده ساله نیاز به تعویض این دتکتور در محیط های شهری وجود دارد.

ما در شرکت ایمن پرتو آریا تمامی تجهیزات مورد نیاز سیستم های اعلام و اطفای حریق را از معتبرترین برندها با گارانتی و مناسب ترین قیمت برای شما تامین میکنیم. برای ثبت سفارش و یا دریافت مشاوره پیش از خرید با ما تماس بگیرید.

مقایسه برندهای دتکتور گاز موجود در بازار ایران

جهت مقایسه برندهای دتکتور گاز شهر در بازار ایران اول باید هدف را مشخص نماییم. هدف از طراحی، نصب و اجرای این دتکتور فقط برای اخذ تائیدیه است یا برای محافظت از تجهیزات و حفظ سلامت ساکنین؟!

اگر هدف از تهیه این دتکتور، حفظ سلامت ساکنین و تجهیزات است بهتر است از لیست مورد تائید در سازمان آتش نشانی تهران استفاده نماییم تا هم از عملکرد دتکتور گاز مطمئن شده و هم از اصالت کالای تجهیزات خیال آسوده ای داشته باشیم.

برند KOD ELEKTRONIK محصول کشور ترکیه سری GS290 که با برق 24 ولت مستقیم کار کرده و نسبت به گازهای LPG، CNG و گاز شهری متان حساس است یکی از پرکاربردترین دتکتورهای گاز شهر محسوب میگردد و طرفداران این محصول معمولا مشکلی در کشف نشت گاز نداشته اند.

برند SITERWELL ELECTRONICS محصول کشور چین سری GS869A که با برق 220 ولت متناوب کار کرده و نسبت به گازهای LPG و گاز شهری متان حساساست و یکی از برندهای نسبتا خوب در این لیست به شمار می آید.

برند ZITEX محصول کشور ایران سری ZI-G915 که با برق 220 ولت متناوب کار کرده و نسبت به گاز شهری متان حساس است. این محصول نیاز به تقویت از نظر کیفی داشته و توصیه میگردد برای کاربردهای کم خطر مورد استفاده قرار گیرد.

قیمت دتکتور گاز و عوامل تأثیرگذار بر آن

برای اینکه بدانیم قیمت دتکتور گاز به چه عواملی وابسته است باید بدانیم که چه تکنولوژی در سنسور مورد استفاده به کار رفته است. برخی از دتکتورهای گاز در صنایع مختلف باید از نوع Explosion Proof (تجهیزی که باعث ایجاد انفجار نمیگردد) باشد بنابراین قیمت این مدل تجهیز برای تشخیص هر گازی بالاتر از بقیه خواهد بود. پس از آن دتکتورهایی با هدف تشخیص گازهای صنعتی مانند H2S و … در صنایع مختلف به دلیل سطح حساسیت موقعیت، قیمت بالاتری را به خود اختصاص داده است. در ادامه دتکتورهای گاز شهری فهرست شده قرار دارند که هزینه خرید نسبتا کمی داشته ولی با توجه به کیفیت محصول، بازه قیمتی قابل توجهی را از برندهای نام برده در همین مطلب به خود اختصاص داده است.

بنابراین عوامل موثر بر قیمت به صورت خلاصه بدین ترتیب خواهد بود:

• استانداردهای خاص جهت تولید محصول (مانند Explosion Proof)
• تشخیص گازهای صنعتی خاص در موقعیت های حساس
• تشخیص گازهای صنعتی در کارخانجات و صنایع
• تشخیص گازهای شهری در ساختمان های شهری از نوع فهرست شده
• تشخیص گازها شهری در ساختمان های شهری از نوع غیرفهرست شده که توصیه میگردد به هیچ وجه از این محصولات استفاده نشود.