چرا بازرسی دوره‌ای سیستم اعلام و اطفا حریق ضروری است؟ + چک لیست و نکات ایمنی

بازرسی دوره‌ای سیستم اعلام و اطفا حریق از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که عمر مفید تجهیزات الکتریکی و مکانیکی این سیستم‌ها تا حد زیادی به سرویس و نگهداری منظم آن‌ها وابسته است. سیستم های اعلام و اطفا حریق نیز جزو یکی از مهمترین سیستم هایی است که برای زمان حریق تهیه و طراحی شده اند بنابراین نیاز است تا این سیستم ها در طول عمر خود همواره عملکرد صحیحی از خود نشان دهند. منظور از بازرسی دوره ای، بررسی صحت عملکرد سیستم اعلام و اطفا حریق است و پس از تست هایی که می بایست انجام شود چک لیست بازرسی تکمیل شده و در مدارک مربوط به ساختمان نگهداری می شود. نکته حیاتی در بازرسی دوره ای سیستم اعلام و اطفا حریق در این است که بدون اینکار نمیتوان از صحت عملکرد تجهیزات ایمنی مطمئن بود. همچنین برخی از تجهیزات از جمله پمپ ها، فن ها و ... به دلیل وجود تجهیزات دوار (و یاتاقان های مورد استفاده) درصورت عدم تست دوره ای مورد آسیب قرار گرفته و عملکرد خود را از دست میدهد؛ در نتیجه بدون بروز علائمی از خرابی، پمپ مربوطه هیچگونه کارآیی از خود نشان نخواهد داد.

اهمیت بازرسی سیستم‌های اعلام و اطفا حریق

برای اینکه به اهمیت بازرسی دوره ای پی ببرید بهتر است نگاهی به شرایط سیستم های اعلام و اطفا حریق ساختمان هایی که سرویس و نگهداری نداشتند نگاهی بیندازیم. اگر نگاهی به ساختمان های اطراف محل زندگی خود داشته باشیم کم و بیش ساختمان هایی را میبینیم که به دلیل آژیرهای بی دلیل یا بدموقع سیستم اعلام حریق، آنرا خاموش کرده اند و یا اصلا برای پمپخانه آتش نشانی هیچ سرویسکاری مراجعه نمیکند و حتی خاموش کننده های دستی چند سالی بدون شارژ مجدد در حال خاک خوردن قرار گرفته اند. هنوز آمار دقیقی از اینکه چه تعداد ساختمان بدون بازرسی سیستم های اعلام و اطفا حریق وجود دارند در دسترس نیست اما شرایط از آنجایی بغرنج میشود که برخی از شرکت های ارائه دهنده خدمات سرویس و نگهداری بی توجه به خرابی های احتمالی چک لیست مذکور را صرفا تکمیل میکنند.

نگهداری سیستم‌های ایمنی نیازمند تخصص و تعهد است. تیم ایمن پرتو آریا با تجربه و سرعت عمل، آماده ارائه خدمات بازرسی و سرویس دوره‌ای تجهیزات ایمنی شماست. برای مشاوره یا درخواست خدمات با ما تماس بگیرید.

الزام قانونی سرویس و نگهداری سیستم‌های اعلام و اطفا حریق طبق ضوابط سازمان آتش‌نشانی

از نظر سازمان آتش نشانی به عنوان مرجع قانونی سیستم های ایمنی و محافظت از حریق، خدمات سرویس و نگهداری سیستم های اعلام و اطفا حریق یکی از مهمترین اقدامات در نگهداری این سیستم هاست و برای این موضوع، تعهدنامه محضری خدمات بازرسی دوره ای و نگهداری دو ساله سیستم های ایمنی را به عنوان الزامات در روند اخذ تائیدیه ساختمان در نظر گرفته است. پس از دو سال سرویس و نگهداری با تعهدنامه رسمی، سازمان آتش نشانی مالکین را ملزم کرده که برای تداوم روند نگهداری سیستم های ایمنی و آتش نشانی به صورت سالیانه با افراد متخصص حتما قرارداد بسته و اینکار توسط شرکت های ذیصلاح انجام گیرد.

اهمیت بازرسی دوره‌ای در پیشگیری از نقص عملکرد سیستم‌های اعلام و اطفا حریق در زمان بحران

زمانی که بازرسی دوره ای توسط افراد متخصص انجام میشود و چک لیست مربوطه تکمیل میگردد این امکان را به آنها میدهد تا تمام تجهیزات در یک دوره کامل مورد تست و ارزیابی قرار گیرند. این تست و ارزیابی به ما کمک میکند تا تجهیزات معیوب مورد تست و ارزیابی قرار گیرند و همچنین عملکرد صحیح تجهیزات سالم مورد ارزیابی قرار گیرند. درصورتیکه زمان پاسخ تجهیزات دارای ایراد باشد نسبت به رفع آن اقدام میگردد و درصورتیکه این مشکل وجود نداشته باشد با ارزیابی‌های دوره‌ای، مدار سیستم اعلام و اطفا حریق مجددا کالیبره شده و تنظیم میگردند.

نقش بازرسی دوره‌ای در کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از حریق

بازرسی دوره ای ضمانت حفظ جان انسان و دارایی نیست ولی تا حد خیلی زیادی به عملکرد سیستم های ایمنی کمک میکند. باوری که گاهی اوقات وجود دارد این است که فقط سرویس و نگهداری سیستم های ایمنی ما را از خطرات مختلف در امان نگه میدارد اما در واقعیت اینطور نیست. احتمال وقوع خطر همیشه وجود دارد و این سیستم ها برای کشف و مقابله با حریق طراحی و اجرا شده اند. پس عملکرد صحیح این سیستم ها به کاهش خسارات ناشی از حریق کمک خواهد کرد. هدف از سرویس و نگهداری دوره ای سیستم های اعلام و اطفا حریق دقیقا بازرسی دوره ای عملکرد سیستم اعلام و اطفا حریق است.

چک‌لیست بازرسی سیستم اعلام و اطفا حریق

هر شرکت معمولا چک لیست بازرسی و نگهداری خود را متناسب با هر پروژه طراحی و تدوین میکند. این چک لیست به نیروهای متخصص امکان بررسی بهتر و ثبت وقایع را در نوبت بازرسی میدهد. بهتر است در چک لیست تمامی موارد با جزئیات نوشته شود تا در صورت بروز مشکل و حل آن، سوابق دستگاه قابل بررسی باشد. به عنوان مثال اگر چنانچه به دلیل گذر زمان، دتکتورها عملکرد خوبی از خود نشان نمیدهند این مشکل میتواند مربوط به پنل مرکزی سیستم اعلام حریق باشد که بورد الکترونیکی آن در ارسال و دریافت سیگنال ضعیف عمل میکند. در چک لیست حتما باید انواع سیستم های اعلام حریق، اطفا حریق، اگزاست پارکینگ، سامانه فشار مثبت پلکان، ارتباط بین تجهیزات اطفا حریق، اگزاست پارکینگ و فشار مثبت پلکان با سیستم اعلام حریق ذکر شود.

- بررسی بصری تجهیزات 

تست دیداری (Visual Test) یکی از ساده ترین روش ها برای متخصصین خبره است که برای تشخیص خرابی یک جزء مورد استفاده قرار میگیرد. دقت کنید این تست برای سنجیدن میزان کیفیت عملکرد یک تجهیز یا تشخیص یک جزء سالم نیست و فقط میتوان درمورد خرابی اجزای مورد نظر مورد استفاده قرار داد.

- تست عملکرد آژیر، دتکتور و پنل

در تست تجهیزات مختلف سیستم اعلام حریق همانند تست دتکتورهای دود و حرارت باید از تجهیزات مخصوص استفاده نمود. برای تست دتکتور دودی از اسپری مخصوص دود و برای دتکتور حرارتی از سشوار صنعتی استفاده میگردد. همچنین برای تست عملکرد آژیر و میزان صدا برحسب دسیبل از دستگاه حساسیت استفاده میگردد. بررسی پنل و تست های آن به دلیل تخصصی بودن حتما باید توسط افراد ذیصلاح و متخصص انجام گیرد. پنل سیستم اعلام حریق به عنوان مادر مرکز فرماندهی سیستم اعلام حریق می بایست تمامی اجزا را مورد پایش قرار داده و تمامی اتفاقات را در لیست گزارشات ارائه نماید. تست تمامی چراغ ها، گزارشات، watch dog test، مقاومت انتهای خط و تست عملکرد تجهیزات جزوی از مراحل تست پنل اعلام حریق است.

- بررسی فشار کپسول‌ها و اتصالات

خاموش کننده های دستی پودری از انواع ABC یا BCE دارای مانومتر می باشند که بازه فشار مناسب با رنگ سبز روی صفحه مانومتر نمایش داده شده است و با بررسی آن میتوان به مناسب بودن فشار داخل کپسول پی برد اما بقیه خاموش کننده های دستی مانند CO₂ که فاقد مانومتر می باشند و حتما باید توسط دستگاه فشارسنج مخصوص که در مراکز معتبر شارژ خاموش کننده های دستی وجود دارد بررسی گردد. برای اطمینان از فشار داخل کپسول، حتما باید در زمان شارژ مجدد خاموش کننده آنرا به مراکز معتبر منتقل کرد. بازرسی اولیه فشار آب داخل لوله ها و اتصالات سیستم اطفا حریق توسط مانومتر انجام میگردد. در این نوع مانومترها که برای سنجش فشار در سیستم لوله کشی مورد استفاده قرار میگیرد فشار استاتیکی با توجه به بازه استاندارد توسط کارشناس ایمنی و متخصص اطفا حریق مورد ارزیابی قرار میگیرد. به عنوان مثال در زمانی که فشار در لوله آب در نزدیکی فایرهوزریل عددی بیش از 7Bar یا کمتر از 4Bar را نمایش دهد کارشناس مربوطه جهت تنظیم فشار می بایست اقدامات لازم را یادداشت نماید.

ما در شرکت ایمن پرتو آریا سعی کرده ایم در امر سرویس و نگهداری این جمله را به اجرا تبدیل کنیم: «سیستم های ایمنی را سالم تحویل میدهیم».

برای درخواست خدمات بازرسی دوره ای و سرویس و نگهداری تجهیزات ایمنی با شماره زیر در ارتباط باشید.

دوره‌های زمانی پیشنهادی برای بازرسی سیستم‌های اعلام و اطفا حریق

هر ساختمان متناسب با تعداد افرادی که در محل مورد نظر رفت و آمد دارند و همچنین تعدد سیستم های ایمنی و تجهیزات مورد استفاده نیازمند استراتژی مخصوص برای بازرسی دوره ای و برنامه ریزی بازدیدهای دوره ای دارد. به عنوان مثال اگر ساختمان مورد نظر یک منطقه حادثه خیز (مانند محل نگهداری مایعات قابل اشتعال) و یا یک ناحیه حیاتی (مانند مراکز درمانی) باشد نیازمند برنامه جامع و چک لیست دقیق برای ارزیابی تمام تجهیزات در یک دوره کامل و بازرسی های دوره ای با برنامه زمانی نزدیک می باشد.

- بازرسی ماهانه

این بازرسی که در اکثر ساختمان ها و مراکز صنعتی مرسوم است شامل بررسی عملکرد برخی از تجهیزات به صورت رندم و تکمیل فرم های مخصوص می باشد. هدف در این نوع بازرسی، بررسی صحت عملکرد کلی سیستم و برخی از تجهیزات می باشد.

- بازرسی فصلی

این نوع بازرسی معمولا برای نظارت بر عملکرد کلی سیستم و همچنین ارزیابی فرم های تکمیل شده در بازرسی ماهانه می باشد. هدف از این بازرسی، بررسی فرم های تکمیل شده و تطابق با شرایط موجود و همچنین تعیین نقاطی با ریسک بالا در ساختمان مورد نظر است.

- بازرسی سالانه

این نوع بازرسی تکمیل کننده دو نوع قبلی می باشد که برای بررسی صحت عملکرد تک تک اجزا، تمیز کردن اجزای مورد استفاده و تکمیل فرم های مربوطه جهت عمر مفید سیستم می باشد. همچنین هدف از این بازرسی برآورد میزان کارآیی تجهیزات مورد استفاده و برنامه ریزی برای اقدامات آینده می باشد.

پیامدهای غفلت از بازرسی دوره‌ای سیستم‌های اعلام و اطفا حریق

شاید تا به اینجای کار احساس کنید بازرسی دوره ای فقط برای اطمینان از عملکرد سیستم کارآیی دارد و عملکرد سیستم را میتوان از طریق چراغ های چشمک زن در سیستم اعلام حریق یا از روی مانومتر در سیستم اطفا حریق تشخیص داد. پس چند نمونه از خساراتی که ممکن است بخاطر عدم بازرسی صحیح در سیستم های ایمنی به وجود آید بررسی میکنیم: (نمونه های ذکر شده در این بخش، از تجربیات متخصصین در حوادث واقعی می باشد)

چه افرادی باید بازرسی دوره‌ای سیستم‌های ایمنی و آتش نشانی را انجام دهند؟

افراد متخصص و دارای تجربه که صلاحیت بررسی سیستم های ایمنی را از مقام های قانونی دریافت کرده باشند توانایی انجام این بازرسی های دوره ای را دارند. در خیلی از موارد، پیمانکاران بدون صلاحیت صرفا چک لیستی از اقدامات تکمیل نموده و بدون بررسی و تست تجهیزات، عملیات سرویس دوره ای را به پایان میرسانند. اگر بنا به هر دلیلی، تجهیزات ساختمان شما در مرحله بازرسی مورد تست و ارزیابی قرار نگرفت حتما به سازمان آتش نشانی محل زندگی خود مراجعه نموده و درخواست خود را مبنی بر معرفی یک شرکت معتبر جهت انجام امور سرویس و نگهداری مطرح کنید.

جمع‌بندی: اهمیت انتخاب شرکت معتبر برای بازرسی دوره‌ای و نگهداری سیستم‌های ایمنی

به عنوان جمع بندی مطالب و خلاصه سازی موارد زیر را جهت اهمیت بازرسی دوره ای و انتخاب یک شرکت معتبر درنظر داشته باشید:

• عمر مفید تجهیزات و سیستم های ایمنی به بازرسی دوره ای و سرویس و نگهداری منظم وابسته است.
• خسارت عدم توجه به سیستم های ایمنی و نگهداری صحیح از آنها، به مراتب بیشتر از عقد قرارداد سرویس و نگهداری با یک شرکت معتبر و ذیصلاح است.
• سرویس و نگهداری باید به صورت منظم و همراه با چک لیست کامل و جامع انجام شود و نباید به صورت نمایشی انجام گردد. درصورت اجرای تست به صورت نمایشی، حتما از خدمات شرکت های معتبر استفاده نمایید.
• با بازرسی دوره ای نمیتوان بروز خطر را پیشگیری کرد بلکه میتوان از صحت عملکرد تجهیزات در صورت بروز خطر اطمینان حاصل کرد.
• مطابق استاندارد سازمان آتش نشانی، خدمات سرویس و نگهداری از سیستم های ایمنی باید توسط یک شرکت مورد تایید این سازمان انجام شود و خسارات ناشی از عدم توجه به این موضوع، مستقیما برعهده مالکین می باشد.