سیستم اعلام حریق متعارف راهنمای جامع نصب، خرید و کابل‌کشی؛ مناسب مراکز کوچک و متوسط

سیستم اعلام حریق متعارف یا کانونشنال چیست؟(Conventional Alarm System)

سیستم اعلام حریق از نظر ساختار تجهیزات و نوع کابل کشی به سه نوع کاملا مجزا تقسیم بندی می شود:

• سیستم اعلام حریق متعارف (Conventional Fire Alarm System)
• سیستم اعلام حریق آدرس پذیر (Addressable Fire Alarm System)
• سیستم اعلام حریق وایرلس (Wireless Fire Alarm System)

در این بین، سیستم اعلام حریق متعارف یا کانونشنال ساده ترین و اقتصادی ترین سیستم به حساب می آید.

در این سیستم با استفاده از زون هایی که در پنل مرکزی اعلام حریق تعریف شده است، نواحی مختلف حریق که با نام Fire Zone شناخته میشوند یک یا چند ناحیه را تحت پوشش قرار میدهند. به عنوان مثال یک ساختمان دارای 5 طبقه روی تراز همکف، یک طبقه همکف، دو طبقه زیرزمین دارای 8 ناحیه حریق یا Fire Zone می باشد. البته تعریف دقیقتر در موضوع زون حریق نیازمند تعریف محدودیت ها و عوامل مختلفی دارد که به این مطلب پرداخته خواهد شد.

همچنین در این سیستم، زون بندی ورودی ها (شامل دتکتورهای دودی، حرارتی، شستی، دتکتورهای گازی و فلوسوئیچ و ...) از خروجی (آژیرها، سامانه فشار مثبت، سیستم اگزاست پارکینگ و ...) مجزاست و علت تمایز بین آنها، در جریان مصرفی و مسیر رفت و برگشتی آنهاست. تجهیزات ورودی به جریان کمی نیاز دارند ولی تجهیزات خروجی نیاز به مصرف جریانی بیش از ورودی دارند بنابراین در سیستم اعلام حریق متعارف زون های ورودی نسبت به زون های خروجی تعاریف و درگاه های متفاوتی دارند.

مطالعه کنید : سیستم اعلام حریق آدرس پذیر

مزایای سیستم اعلام حریق متعارف چیست؟

از مهمترین مزایای سیستم اعلام حریق متعارف میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• ارزانترین گروه سیستم های اعلام حریق
• ساده ترین نوع در بین انواع سیستم های اعلام حریق
• بدون نیاز به دانگل یا برنامه نویسی پنل مرکزی
• امکان استفاده از چندین برند در یک سیستم اعلام حریق
• امکان تعویض بخشی از تجهیزات بجای کل تجهیزات
• قابل استفاده در مراکز کوچک یا کم جمعیت

سیستم اعلام حریق متعارف برای چه مکان هایی مناسب است؟

سیستم اعلام حریق متعارف به دلیل سادگی ای که دارد قابل استفاده برای خیلی از مراکز کوچک یا کم جمعیت است. واحدهای تجاری یک یا حداکثر دو طبقه (امکان تصرف کمتر از 50 نفر)، ساختمان های مسکونی با حداکثر 5 طبقه روی تراز همکف و حداکثر دو واحد در هر طبقه، واحدهای درمانی به صورت جزء از کل، واحدهای اداری به صورت جزء از کل، واحدهای صنعتی و کارگاه های کوچک که در حال بهره برداری می باشند از جمله بناهایی هستند که میتوانند از این سیستم استفاده نمایند.

به صورت کلی تر نگاهی به ضوابط سازمان آتش نشانی تهران داشته باشیم تا در صورت نیاز از این قوانین استفاده کنیم. جدول سیستم اعلام حریق که برای نصب انواع سیستم اعلام حریق در هر فضا مجاز شمرده شده است مشخص میکند که سیستم اعلام حریق برای کاربری های زیر مجاز نیست:

• تصرفات آموزشی با بیش از 5 طبقه از تراز زمین یا بیش از 500 نفر بار تصرف با هر ارتفاع از تراز زمین.
• تصرفات تجمعی با بیش از 5 طبقه از تراز زمین یا بیش از 1000 نفر بار تصرف با هر ارتفاع از تراز زمین.
• تصرفات حرفه ای/اداری با بیش از 5 طبقه از تراز زمین یا بیش از 500 نفر بار تصرف با هر ارتفاع از تراز زمین.
• تصرفات درمانی/مراقبتی با بیش از 5 طبقه از تراز زمین یا بیش از 500 نفر بار تصرف با هر تعداد طبقه و هر تعداد منطقه تشخیص حریق (Fire Zone)
• تصرفات صنعتی با بیش از 500 نفر بار تصرف با هر ارتفاع از تراز زمین.
• تصرفات کسبی/تجاری با بیش از 500 نفر بار تصرف یا بیش از سه طبقه.
• تصرفات اقامتی با بیش از 50 اتاق یا بیش از دو طبقه از تراز زمین.
• تصرفات انباری با بیش از 5000 مترمربع زیربنا با هر تعداد طبقه.
• تمامی تصرفات بلند مرتبه با هر کاربری بجز مسکونی.
• تصرفات مراقبتی به منظور مراقبت 24 ساعته از افراد با بیش از 5000 مترمربع زیربنا با هر تعداد طبقه از تراز زمین یا بیش از 8 طبقه از تراز زمین یا ارتفاع بیش از 30 متر از تراز زمین.
• تصرفات مسکونی با بیش از 8 طبقه از تراز زمین یا ارتفاع بیش از 30 متر از تراز زمین یا بیش از 5000 مترمربع زیربنا با هر تعداد طبقه، ارتفاع و واحد یا بیش از 24 واحد.

همچنین در الزامات تکمیلی آورده شده است که:

• بکار گیری سیستم اعلام حریق متعارف برای پروژه هایی با بیش از دوازده (12) منطقه اعلام حریق (Fire Zone) مجاز نمی باشد.

کاربرد سیستم اعلام حریق متعارف چیست؟

علاوه بر ویژگی های گفته شده در ابتدای مطلب، این سیستم امکاناتی در اختیار کاربران قرار میدهد که در سایر سیستم ها علی الخصوص سیستم اعلام حریق آدرس پذیر نیاز به نصب ماژول اینترفیس و سایر تجهیزات است. از امکانات سیستم اعلام حریق متعارف میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• امکان اتصال به بیم دتکتور (Beam Detector)
• امکان اتصال به دتکتور حرارتی خطی (Linear Heat Detector _ LHD)
• امکان استفاده در اتاق های سرور (سیستم اطفا حریق گازی) در مدل های خاص
• امکان استفاده به صورت دتکتور دود مکشی (Air Sampling System) در مدل های خاص
• امکان اتصال به دتکتور شعله (Flame Detector)
• امکان تعریف خروجی زون بندی شده (مخصوص سامانه های اگزاست پارکینگ)

عملکرد سیستم اعلام حریق متعارف

همانطور که در تعریف سیستم اعلام حریق متعارف گفته شد، عملکرد این سیستم مبنی بر شناخت یک ناحیه متشکل از چند ورودی (دتکتور، شستی و ...) به عنوان زون حریق (Fire Zone) است و درصورتیکه یکی از این تجهیزات فعال شود، سیستم اعلام حریق فرمان به مدار خروجی (آژیرها، سامانه فشار مثبت و ...) جهت شروع سناریوی حریق میدهد. به دلیل اینکه این سیستم بر مبنای تشخیص یک ناحیه با حداکثر 24 المان ورودی است برای نواحی کوچک مناسب و بهینه است.

در حین فعال شدن یک جزء ورودی (به عنوان مثال دتکتور اتاق خواب واحد شماره 5 در یک ساختمان مسکونی در طبقه سوم) پنل مرکزی اعلام حریق زون مربوطه (یعنی زون طبقه سوم) را فعال خواهد کرد. در این هنگام، نیروهای عملیاتی به طبقه سوم مراجعه کرده و واحد شماره 5 را از روی چراغ نمایشگر (Remote Indicator) تشخیص میدهند. سپس از بین دتکتورهای نصب شده در این واحد، دتکتور فعال شده از طریق روشن شدن چراغ حریق (Fire) تشخیص داده میشود.

طراحی نقشه سیستم اعلام حریق متعارف

برای طراحی سیستم اعلام حریق متعارف توجه به چند نکته ضروریست. اول از همه باید به نوع تصرف ها که در پلان نقشه وجود دارد توجه شود. نوع تصرف باید مشخص و شفاف باشد به نحوی که طراح، اطلاعات دقیقی از تجهیزات و انواع حریق هایی که ممکن است اتفاق بیفتد مطلع باشد.

دومین عاملی که طراح باید در نظر داشته باشد اطلاع صحیح از قوانین و ضوابط آتش نشانی است. به عنوان مثال رعایت تعداد اجزا در هر زون یا تعداد حداکثر زون مجاز در سیستم اعلام حریق متعارف که جزو اصول اولیه طراحی محسوب میگردد.

• جانمایی اجزا اعلام حریق. شامل دتکتور دودی، دتکتور حرارتی، شاسی، آژیر، پنل اعلام حریق، ریموت اندیکاتور
• جانمایی تجهیزات وابسته. شامل جعبه تقسیم، فلوسوئیچ، دتکتور گاز، سنسور مونوکسید کربن به صورت مستقل، تابلو برق سامانه فشار مثبت، تابلو برق سامانه اگزاست، پایشگر سطح مخزن آتش نشانی.
• کابل کشی داخل هر پلان (طبقه). عبور کابل سه رشته داخل هر واحد و عبور کابل دو رشته در فضاهای عمومی (مشاعات)
• ترسیم رایزر دیاگرام. رایزردیاگرام سیستم اعلام حریق متعارف به نحوی که مسیر عبور کابل ها، تعداد تجهیزات اعلام حریق در هر زون و همچنین زون های مشترک (مثل اتاقک آسانسور) مشخص گردد.
• کنترل نقشه. در این مرحله می بایست تعداد اجزا، نوع دتکتورهای استفاده شده، رایزر دیاگرام، نمادهای استفاده شده در نقشه به همراه معرفی (LEGEND)، کابل استفاده شده و تعداد زون ها بررسی و کنترل شده و در نهایت نقشه فاینال جهت اجرا یا تصویب ارسال گردد.

سیم کشی مدار و نقشه سیستم اعلام حریق متعارف

برای کابل کشی مدار اعلام حریق متعارف باید این نکته را در نظر داشته باشید که برای هر زون ورودی/خروجی باید یک کابل دو رشته از پنل خارج گردد. بنابراین برای یک پنل اعلام حریق متعارف با 8 زون ورودی و 2 زون خروجی (آژیر) و یک زون سامانه فشار مثبت می بایست به ترتیب 8 کابل دو رشته، 2 کابل دو رشته و یک کابل دو رشته از پنل خارج شود.

فایل زیر، شیت رایزردیاگرام یک سیستم اعلام حریق متعارف است که با مشاهده آن میتوانید در بسیاری از پروژه های دیگر نیز استفاده نمایید. نکته ای که باید به آن توجه کنید این است کابل سه رشته که بین اجزای داخل یک واحد ترسیم میشود در این رایزر دیاگرام نمایش داده نشده است.

 جهت دانلود فایل با کیفیت پی دی اف روی تصویر کلیک کنید.

شرکت ایمن پرتو آریا با بهره گیری از متخصصین و با رعایت اخلاق حرفه ای برای شما مشتریان عزیز پیشنهادات ارزنده ای مهیا کرده است. چنانچه قصد دارید برای پروژه، منزل یا محیط کار خود از سیستم اعلام حریق متعارف استفاده نمایید میتوانید از خدمات صفر تا صد اعلام حریق این شرکت بهره مند شوید. در این خدمات:

• نقشه سیستم اعلام حریق برای شما طراحی میشه
• تعداد تجهیزات و مقدار کابل و فلکسی مورد نیاز برآورد میشه
• کابل کشی و نصب تجهیزات با دقت و مهارت زیاد اجرا میشه
• تمیزکاری و نظافت محیط پس از عملیات کابل کشی و نصب انجام میشه
• سیستم اعلام حریق برای پروژه راه اندازی میشه
• چگونگی کار با پنل آموزش داده میشه
• کتابچه Final Book برای تهیه مستندات به شما ارائه میشه
• تا دوماه هرگونه مشکلی که مربوط به نگهداشت این سیستم داشته باشید با خیال آسوده میتونید از خدمات رایگان استفاده کنید
• از خدمات سرویس و نگهداری با تخفیف ویژه یکساله استفاده کنید تا بازدیدهای دوره ای انجام بشه و سلامت سیستم مدام چک بشه
• تا ده سال از پشتیبانی و خدمات پس از خرید استفاده کنید

برای مشاوره و یا استفاده از مجموعه خدمات ما کافیست با شماره زیر تماس بگیرید و درخواست استفاده از خدمات صفر تا صد اعلام حریق داشته باشید.

راهنمای خرید سیستم اعلام حریق متعارف

خرید سیستم اعلام حریق متعارف (Conventional) نیازمند دقت به پارامترهای فنی و استانداردهای ایمنی است. اگرچه این سیستم‌ها ساختار ساده‌تری نسبت به نوع آدرس‌پذیر دارند، اما انتخاب اشتباه می‌تواند منجر به افزایش هشدارهای کاذب یا عدم عملکرد صحیح در لحظه خطر شود. برای یک خرید هوشمندانه، موارد زیر را در نظر بگیرید:

• تعداد زون‌های مورد نیاز: پنل‌های اعلام حریق متعارف معمولاً در ظرفیت‌های زوج (۲، ۴، ۸، ۱۶ و…) تولید می‌شوند. پیش از خرید، باید نقشه‌ی ساختمان توسط کارشناس بررسی شود تا تعداد دقیق زون‌ها مشخص گردد. همیشه پنلی را انتخاب کنید که حداقل ۲۰ درصد ظرفیت خالی برای توسعه احتمالی در آینده داشته باشد.
• استانداردها و تاییدیه آتش‌نشانی: اطمینان حاصل کنید که تجهیزات انتخابی دارای استانداردهای بین‌المللی معتبر (مانند LPCB انگلستان یا UL آمریکا) و همچنین تاییدیه سازمان آتش‌نشانی ایران باشند. استفاده از تجهیزات فاقد تاییدیه، دریافت پایان‌کار ساختمان را با مشکل مواجه می‌کند.
• کیفیت دتکتورها: حساسیت دتکتورها در سیستم اعلام حریق کانونشنال بسیار حیاتی است. دتکتورهای بی‌کیفیت با کوچکترین گرد و غبار یا نوسان ولتاژ، آلارم کاذب ایجاد می‌کنند که منجر به سلب آسایش ساکنین می‌شود.
• ظرفیت باتری پشتیبان: پنل مرکزی باید فضای کافی برای باتری‌هایی با آمپر مناسب داشته باشد تا در صورت قطع برق شهر، سیستم بتواند حداقل برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت در حالت آماده‌باش (Standby) و مدتی در حالت آلارم روشن بماند.

قیمت سیستم اعلام حریق متعارف

یکی از جذاب‌ ترین ویژگی‌های این تجهیزات، مقرون‌به‌صرفه بودن آن‌هاست. قیمت سیستم اعلام حریق متعارف معمولاً ۳۰ تا ۴۰ درصد پایین‌تر از سیستم‌های آدرس‌پذیر است، اما این هزینه نهایی نیست. در برآورد هزینه‌ها باید به سه مولفه اصلی توجه کنید:

1. هزینه تجهیزات اصلی: قیمت پنل مرکزی، دتکتورها و شستی‌ها در سیستم اعلام حریق کانونشنال ارزان‌تر است. برندهای ایرانی معمولاً قیمت رقابتی‌تری نسبت به برندهای اروپایی دارند.
2. هزینه کابل‌کشی: برخلاف قیمت تجهیزات، هزینه زیرساخت و کابل‌کشی در این سیستم‌ها (به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ) می‌تواند بالاتر باشد، زیرا هر زون نیاز به سیم‌کشی مستقل تا پنل دارد.
3. هزینه لوازم جانبی: شامل چراغ‌های سردر (Remote Indicator)، آژیرهای فضای باز و باتری‌ها که باید در لیست قیمت نهایی لحاظ شوند.

به یاد داشته باشید که ارزان‌ترین گزینه لزوماً بهترین نیست؛ خرید تجهیزات بسیار ارزان و متفرقه می‌تواند هزینه‌های تعمیر و نگهداری را در درازمدت چندین برابر کند.

مشاوره رایگان

بهترین برندهای موجود سیستم اعلام حریق متعارف

بازار ایران طیف وسیعی از برندهای داخلی و خارجی را در خود جای داده است. انتخاب برند معتبر در سیستم اعلام حریق متعارف تضمین‌کننده پایداری سیستم و کاهش خطاهای فنی است. برخی از شناخته‌شده‌ترین برندهای مورد تایید سازمان آتش‌نشانی عبارتند از:

• برندهای خارجی معتبر:

• Zeta (انگلستان): یکی از محبوب‌ترین برندها در ایران با کیفیت ساخت بالا و پنل‌های اینفینیتی (Infinity) که پایداری عالی دارند.
• GST (انگلستان/چین): برندی جهانی که طیف وسیعی از تجهیزات اعلام حریق متعارف را با قیمتی متعادل و استانداردهای LPCB ارائه می‌دهد.
• Apollo (انگلستان): از پیشگامان صنعت که دتکتورهای سری ۶۵ آن در سیستم‌های کانونشنال شهرت جهانی دارند.
• برندهای ایرانی باکیفیت:
• Zitex (زیتکس): برندی ایرانی با کیفیت رقابتی و دارای تاییدیه‌های ملی و بین‌المللی که خدمات پس از فروش بسیار خوبی ارائه می‌دهد.
• Sency (سنسی): تولیدکننده تخصصی تجهیزات اعلام حریق با طراحی زیبا و کارایی بالا.
• Tesla (تسلا): گزینه‌ای اقتصادی و کارآمد برای پروژه‌های مسکونی کوچک و متوسط.

تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق متعارف

نگهداری از سیستم اعلام حریق کانونشنال تفاوت‌های اساسی با سیستم‌های هوشمند دارد و نیازمند پروتکل‌های منظم‌تری است. از آنجا که این سیستم‌ها قابلیت خود-عیب‌یابی دقیق (Self-Diagnosis) ندارند، بازرسی‌های فیزیکی اهمیت دوچندان پیدا می‌کنند:

• تست‌های دوره‌ای (Periodic Testing): طبق استاندارد BS 5839، سیستم باید به صورت هفتگی، ماهانه و سالانه تست شود. در سیستم متعارف، تست هفتگی شامل فعال کردن دستی یک شستی در زون‌های مختلف است تا از عملکرد پنل و آژیرها اطمینان حاصل شود.
• چالش عیب‌یابی: در صورت بروز خطا (Fault) در پنل اعلام حریق متعارف (مثلاً خطای مدار باز)، تکنسین باید تمام مسیر کابل‌کشی و تک‌تک دتکتورهای آن زون را به‌صورت فیزیکی بررسی کند. این فرآیند زمان‌بر است و نیاز به نقشه دقیق As-Built دارد.
• تمیزکاری دتکتورها: دتکتورهای دودی کانونشنال به مرور زمان گرد و غبار می‌گیرند و حساسیت آن‌ها تغییر می‌کند (یا کند می‌شوند یا آلارم کاذب می‌دهند). سرویس دوره‌ای و تمیز کردن محفظه (Chamber) دتکتورها با اسپری‌های مخصوص ضروری است.
• بررسی باتری‌ها: عمر مفید باتری‌های سیلد اسید معمولاً بین ۲ تا ۳ سال است. بررسی ولتاژ و آمپراژ باتری‌ها برای تضمین عملکرد سیستم در زمان قطعی برق، بخش مهمی از فرآیند نگهداری است.

سوالات متداول سیستم اعلام حریق متعارف