سیستم اعلام حریق: نحوه کار، مزایا و نکات نصب و نگهداری
اعلام حریق چیست و چه کاربردی دارد؟
سیستم اعلام حریق یکی از حیاتیترین سیستمهای ایمنی در ساختمانها و تأسیسات صنعتی است که برای شناسایی وقوع حریق و اطلاعرسانی به ساکنین و مسئولین برای اتخاذ اقدام مناسب به کار میرود. اعلام حریق، به مجموعهای از تجهیزات و سیستمهایی اطلاق میشود که با تشخیص نشانههای اولیه حریق مانند دود، حرارت یا گازهای خاص، بهسرعت هشدار داده و عملیات ایمنی را آغاز میکنند.
با توجه به رشد جمعیت و توسعه شهرها، استفاده از سیستمهای اعلام حریق در ساختمانها و محیطهای عمومی از اهمیت ویژهای برخوردار شده است. این سیستمها میتوانند جان و مال افراد را از خطرات ناشی از آتشسوزی محافظت کرده و در بسیاری از مواقع، پیش از آنکه حریق به اندازهای بزرگ شود که به خسارتهای جانی و مالی منجر شود، اقدامات پیشگیرانه را آغاز میکنند. بنابراین، استفاده از این سیستمها در ساختمانهای مسکونی، تجاری، صنعتی و حتی محیطهای عمومی ضروری است.
در واقع، سیستم اعلام حریق میتواند بهعنوان یک سیستم هوشمند عمل کرده و با شناسایی هرگونه نشانهای از حریق، هشدار لازم را صادر کند. این هشدارها میتواند از طریق آژیرها و فلاشرهای صوتی و نوری برای ساکنین ارسال شود یا حتی به طور مستقیم به پنلهای مرکزی و مسئولین آتشنشانی اطلاعرسانی کند. در نتیجه، سرعت واکنش به حریق افزایش یافته و زمان ارزشمندی برای تخلیه ساختمان یا مقابله با آتشسوزی فراهم میآید.
سیستم اعلام حریق وظیفه کشف حریق و اطلاع رسانی جهت فرار متصرفین یا کنترل سایر سیستم های ایمنی را بر عهده دارد. بنابراین وظایف سیستم اعلام حریق در دو مرحله دسته بندی و مقایسه خواهد شد:
- کشف حریق توسط سنسورهای محصولات حریق (مانند دود، نور یا حرارت)
- اطلاع رسانی حریق به افراد و سایر سیستم های مرتبط (مانند سیستم فشار مثبت، سیستم کنترل و تخلیه دود، اطفا حریق گازی و ...)
پارامتر «زمان» در هر دو دسته نقش بسیار مهمی دارد و کاملا به کیفیت تجهیزات اعلام حریق یا برندهای مورد استفاده دارد و در هنگام خرید تجهیزات اعلام حریق باید به این نکته توجه داشت. تجهیزاتی با کیفیت بالاتر، قابلیت تشخیص سریعتر حریق از طریق محصولات آن را دارند و همچنین تفاوت میان حریق کاذب را (مانند دود سیگار) با حریق واقعی از طریق سنسورهای هوشمند متوجه میشوند. همچنین در اطلاع رسانی به افراد و سایر سیستم ها تواناتر هستند و میتوانند به سیستم های مختلفی اطلاع رسانی کنند.
اعلان در لغت به معنی علنی کردن یا آشکار ساختن یک موضوع به عموم است. اعلام از ریشه کلمه عَلَمَ به معنی آگاه ساختن فردی به گروهی محدود است که با هدف افزایش دانش مورد استفاده قرار خواهد گرفت. بنابراین واژه «اعلان حریق» برای سیستم های ایمنی و آتش نشانی صحیح تر است اما واژه رایج در سیستم های مورد استفاده، «اعلام حریق» است.

مشاوره رایگان

مشاوره رایگان
انواع سیستم اعلام حریق
سیستمهای اعلام حریق به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارند.
سیستم اعلام حریق متعارف (Conventional)
سیستمهای متعارف یا معمولی، سیستمهای سادهای هستند که بهطور گسترده در ساختمانهای کوچک و متوسط استفاده میشوند. در این سیستمها، دتکتورها بهطور گروهی به پنل مرکزی متصل میشوند و در صورت وقوع حریق، پنل تنها میتواند منطقهای که حریق در آنجا رخ داده را نشان دهد. این سیستمها ارزانتر و نصب آنها سریعتر است، اما برای ساختمانهای بزرگ یا پیچیده مناسب نیستند. این سیستمها بیشتر در ساختمانهای مسکونی کوچک یا مراکز تجاری کوچک بهکار میروند.
سیستم اعلام حریق آدرسپذیر (Addressable)
سیستمهای آدرسپذیر برای ساختمانهای بزرگ، صنعتی و پروژههای پیچیده طراحی شدهاند. در این سیستمها، هر دتکتور یک آدرس منحصر به فرد دارد و در صورت وقوع حریق، پنل میتواند محل دقیق وقوع حریق را شناسایی کند. این سیستمها به دلیل دقت بالا و قابلیت شناسایی محل دقیق حریق، در ساختمانهای اداری بزرگ، کارخانهها و پروژههای صنعتی بهکار میروند. به دلیل پیچیدگی بیشتر و هزینه بالاتر، این سیستمها برای محیطهای کوچک مناسب نیستند.

سیستم اعلام حریق بیسیم (Wireless)
سیستمهای بیسیم برای پروژههایی که نیاز به نصب سریع و بدون سیمکشی دارند، مناسب هستند. این سیستمها از نظر قابلیت نصب و انعطافپذیری بسیار مؤثر هستند و بهویژه برای ساختمانهای نوساز یا پروژههایی که امکان انجام سیمکشی زیاد وجود ندارد، انتخاب مناسبی به شمار میروند. با این حال، این سیستمها در مقایسه با سیستمهای سیمی ممکن است از لحاظ عملکرد و قدرت کمی محدودتر باشند.
مقایسه انواع سیستم اعلام حریق (متعارف، آدرسپذیر و بیسیم)
ویژگیها | سیستم متعارف | سیستم آدرسپذیر | سیستم بیسیم |
شناسایی محل دقیق حریق | خیر | بله | خیر |
هزینه خرید و نصب | کمتر | بیشتر | متوسط |
مناسب برای | ساختمانهای کوچک | پروژههای بزرگ | واحدهای مسکونی |
قابلیت مانیتورینگ مرکزی | محدود | پیشرفته | ندارد |
نگهداری | ساده | نیازمند تخصص | ساده |
تحلیل مقایسه:
سیستمهای متعارف به دلیل قیمت پایین و نصب آسان برای پروژههای کوچک مناسب هستند، اما برای پروژههای بزرگ و پیچیده دقت کافی را ندارند. سیستمهای آدرسپذیر از دقت بالاتری برخوردار هستند و برای پروژههای بزرگ مانند ساختمانهای اداری و تجاری مناسبترند. سیستمهای بیسیم برای محیطهای خاصی که نیاز به نصب سریع دارند، انتخاب مناسبی هستند، اما ممکن است از نظر عملکرد بهاندازه سیستمهای سیمی نباشند.
پارامتر «قابلیت نوع اطلاع رسانی» وابسته به نوع سیستم انتخابی (سیستم اعلام حریق متعارف یا آدرس پذیر) دارد. معمولا سیستم های اعلام حریق آدرس پذیر تنوع بیشتری در اطلاع رسانی حریق به سایر سیستم ها دارند و این اطلاع رسانی از طریق ماژول اینترفیس انجام می شود.
اعلام حریق برای چه ساختمان هایی اجباری است؟
در پاسخ به این سوال میتوانیم در ابتدا این موضوع را بررسی کنیم که در چه فضایی احتمال رخ دادن حریق وجود ندارد یا خیلی کم است. حریق در هر فضایی که سه عامل حرارت، اکسیژن و ماده سوختنی وجود داشته باشد میتواند اتفاق بیفتد. بنابراین تمام ساختمان ها ملزم به اجرای سیستم اعلام حریق مناسب دارند.
در گام بعدی از طریق ضوابط سیستم اعلام حریق سازمان آتش نشانی تهران به مطالعه این موضوع میپردازیم.
مطابق جدول نمایش داده شده، الزامات مورد نیاز جهت اجرای سیستم اعلام حریق در ساختمان ها در کاربری های مختلف یا وسعت پروژه ممکن است متغیر باشد اما مهمترین بخشی که در این جدول دیده میشود الزام تمامی ساختمان ها به اجرای سیستم اعلام حریق است که این امر باید توسط متخصصان این حوزه اجرا گردد.
برای خرید سیستم اعلام حریق و اطلاع از قیمت تجهیزات اعلام حریق میتوانید از مشاوره رایگان شرکت ایمن پرتو آریا در زمینه سیستم های اعلام حریق بهره مند شوید. جهت مشاوره و استعلام قیمت سیستم اعلام حریق با شماره زیر تماس بگیرید.
مشکلات اعلام حریق چیست؟
به تجربه ثابت شده است که انتخاب سیستم اعلام حریق فقط برمبنای عوامل فوق نیست. از نمونه ایراداتی که ممکن است در انتخاب سیستم اعلام حریق یا تجهیزات اعلام حریق به وجود آید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استفاده از سیستم اعلام حریق متعارف به جای سیستم اعلام حریق آدرس پذیر
- استفاده از چند برند در سیستم اعلام حریق
- خرید سیستم اعلام حریق ضعیف برای پروژه های بزرگ یا بلندمرتبه
- افزایش طول کابل به بیش از حد تحمل پنل اعلام حریق.
- مشکل در کابل کشی سیستم اعلام حریق (مدل انشعابی، استفاده از سیم به جای کابل، استفاده از کابل مقطع و تکه ای به جای کابل یک تکه، عدم استفاده از سرسیم)
- اتصال کوتاه در مدار سیستم اعلام حریق
- اضافه کردن بدون دلیل مقاومت در کابل کشی
- عدم آدرس دهی مناسب به سیستم اعلام حریق
- نداشتن برنامه تعمیر و نگهداری
- عدم ارائه سطح دسترسی به نمایندگان حاضر در ساختمان
- عدم محاسبه میزان باتری پنل جهت ارتباط با خروجی (مانند آژیر، اینترفیس، خروجی فشارمثبت و ...)

خرید تجهیزات اعلام حریق
بعد از مشخص شدن نوع سیستم اعلام حریق (از نظر متعارف، آدرس پذیر یا بی سیم بودن سیستم)، بهتر است از یک شرکت مورد تایید آتش نشانی جهت راهنمایی بهتر درمورد کیفیت تجهیزات و مقایسه بین برندهای مختلف راهنمایی بگیرید. مقایسه کیفی و کمی محصولات و برندهای مختلف میتواند آگاهی شما را از نقاط قوت و ضعف سیستم ها آگاه کند. با راهنمایی گرفتن از متخصصین، میتوان از هزینه های بعدی هر محصول آگاه شد.
«دقت کنید که کیفیت در این سیستم ها فقط مربوط به ویژگی های محصول نمی باشد؛ بلکه کارآیی یک محصول در شرایط کاری مورد استفاده شرط اصلی انتخاب یک برند است.»
قیمت تجهیزات اعلام حریق
بدیهی است قیمت تجهیزات رابطه مستقیمی با ویژگی های محصول دارد. هرچه ویژگی های بیشتری از محصول انتظار داشته باشید به همان نسبت باید هزینه بیشتری بپردازید اما پرداخت وجه بیشتر الزاما به نفع شما نیست!!!
قیمت تجهیزات اعلام حریق پارامتر مهمی در تصمیم گیری است با این حال نباید تنها معیار تصمیم گیری شما باشد. شاید فکر کنید این نکته یعنی اینکه باید تجهیزات گران خریداری کنید اما خیر! تنها هدف ما انتخاب درست سیستم اعلام حریق با رعایت تعادل بین قیمت مناسب و کیفیت مناسب است.
تجهیزات اعلام حریق همواره باید در حالت آماده به کار باشند تا در زمان بروز حریق، محصولات آنرا به سرعت کشف کرده و نسبت به آن واکنش نشان دهند. از آنجا که برخی از افراد فقط به دنبال هزینه کمتر برای این سیستم هستند خرابی این تجهیزات و یا عملکرد نادرست این تجهیزات در ساختمان های مختلف بسیار دیده میشود.
برای خرید سیستم اعلام حریق باید به چه نکاتی توجه کنیم؟
- یکی از مهمترین پارامترها برای خرید سیستم اعلام حریق، نوع سیستم مورد نیاز است که به صورت عمومی سیستم اعلام حریق متعارف و سیستم اعلام حریق آدرس پذیر برای انتخاب شما در دسترس است. به طور متوسط قیمت تجهیزات اعلام حریق متعارف نسبت به قیمت تجهیزات اعلام حریق آدرس پذیر ارزانتر هستند. اما باید توجه داشته باشید با توجه به جدول بالا، از سیستم اعلام حریق متعارف در هر ساختمانی نمیتوان استفاده کرد.
- پس از مشخص شدن نوع سیستم مورد نیاز، کیفیت تجهیزات اعلام حریق مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. پنل مرکزی اعلام حریق به عنوان مغز سیستم اعلام حریق است و تمامی اتفاقات در همین پنل رخ خواهد داد. بنابراین کیفیت پنل اعلام حریق تاثیر بسیار زیادی دارد. پنل اعلام حریق باید دارای بوردهایی قوی با محافظ باشد که درصورت بروز اتفاقات پیش بینی نشده، از آسیب عمده به پنل اعلام حریق جلوگیری شود.
- پارامتر سوم در انتخاب، قیمت تجهیزات اعلام حریق است که این روزها به این موضوع بیش از حد پرداخته میشود. دلیل اینکه این پارامتر به عنوان سومین مرحله باید در نظر گرفته شود این است که اساسا سیستم اعلام حریق بر مبنای برق مستقیم 24 ولت فعالیت میکنند. این نکته زمانی اهمیت خود را نشان میدهد که بدانید هر جزء از سیستم اعلام حریق باعث کاهش عملکرد سیستم اعلام حریق خواهد شد. بنابراین سیستم هایی که برای شرایط معمولی یا وسعت کوچک طراحی و تولید شدند نمیتوانند جایگزین پروژه های بزرگ یا شرایط غیرمعمول باشند.
کارشناسان متخصص ایمن پرتو آریا آماده راهنمایی برای خرید تجهیزات اعلام حریق به شما هستند. میتوانید از روش های زیر، جهت استعلام قیمت و خرید اقدام نمایید.
نقشه طراحی شده سیستم اعلام حریق و یا لیست تجهیزات مورد نیاز را به شماره 09058855996 ارسال نمایید و یا با شماره 91018567-021 تماس بگیرید.
جهت راهنمایی برای خرید تجهیزات اعلام حریق و استعلام قیمت، نقشه طراحی شده سیستم اعلام حریق و یا لیست تجهیزات مورد نیاز را به شماره 09058855996 ارسال نمایید و یا با شماره زیر تماس بگیرید.
اجزای سیستم اعلام حریق
سیستم اعلام حریق دارای چند بخش اساسی است که در هر نوع سیستمی (متعارف یا آدرس پذیر) این تجهیزات نقش مهمی بازی میکند. سیستمهای اعلام حریق از اجزای مختلفی تشکیل میشوند که هرکدام نقش حیاتی در تشخیص وقوع حریق و هشدار به افراد دارند. این اجزا شامل دتکتورها، شستیها، آژیرها، فلاشرها و پنلهای مرکزی هستند.
دتکتورهای اعلام حریق
دتکتورهای اعلام حریق وظیفه شناسایی نشانههای اولیه حریق را بر عهده دارند. این دتکتورها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
دتکتورهای دود: دتکتور دودی اعلام حریق مسئول کشف یکی از محصولات حریق است که درد این نوع دتکتور، دود می باشد.این نوع دتکتورها بهطور ویژه برای شناسایی دود ناشی از آتشسوزی طراحی شدهاند. در واقع، وقتی دود به درون دتکتور نفوذ میکند، آن را شناسایی کرده و به سیستم هشدار میدهد. دتکتورهای دود معمولاً برای فضاهایی مناسب هستند که ممکن است در آنها آتشسوزی بهسرعت دود تولید کند اما شعلهها بهصورت فوری ظاهر نشوند.
دتکتورهای حرارتی: دتکتور حرارتی اعلام حریق مسئول کشف یکی از محصولات حریق است که در این نوع دتکتور، حرارت می باشد.این دتکتورها قادر به شناسایی تغییرات دمایی محیط هستند. هنگامی که دما از حد مشخصی فراتر رود، این دتکتورها فعال شده و سیستم را مطلع میکنند. دتکتورهای حرارتی معمولاً در مکانهایی نصب میشوند که امکان تولید دود کم است یا محیطهایی که از لحاظ دمایی تغییرات زیادی دارند.
شستی اعلام حریق : شستیها یا دکمههای اعلام حریق، نقش مهمی در فعالسازی دستی سیستم اعلام حریق دارند. این دستگاهها معمولاً در مکانهای مختلف ساختمان نصب میشوند تا در صورت مشاهده حریق توسط فردی که در محل حادثه حضور دارد، بلافاصله سیستم فعال شود. این شستیها معمولاً در نزدیکی دربهای خروجی، راهروها یا مناطق استراتژیک قرار میگیرند تا در مواقع اضطراری به راحتی قابل دسترسی باشند.
آژیرها: آژیر اعلام حریق که مسئولیت اطلاع رسانی حریق به افراد حاضر در محل را از طریق نور و صوت دارد.آژیرها دستگاههای هشداردهنده صوتی هستند که به محض شناسایی حریق، صدای بلندی تولید میکنند تا افراد داخل ساختمان را مطلع کنند. این آژیرها باید در مکانهایی نصب شوند که قابل شنیدن برای تمامی افراد داخل ساختمان باشند. فلاشرها یا هشداردهندههای نوری نیز بهعنوان مکمل آژیرها عمل میکنند و در محیطهای پرصدا یا مکانهایی که مشکل شنوایی وجود دارد، بهطور نوری افراد را مطلع میسازند.
پنل اعلام حریق: پنل مرکزی اعلام حریق که مسئولیت دریافت و ارسال سیگنال های فرمان و اجرای سناریوی حریق را بر عهده دارد.پنل مرکزی بهعنوان مغز سیستم اعلام حریق عمل میکند. این پنل تمامی اطلاعات مربوط به وضعیت سیستم، محل وقوع حریق و وضعیت عملکرد دتکتورها را دریافت کرده و به ساکنین هشدار میدهد. در سیستمهای پیشرفته، پنلهای مرکزی میتوانند به سیستمهای اتوماسیون ساختمان متصل شوند و اقدامات خودکار مانند باز کردن دربها یا روشن کردن مسیرهای اضطراری را فعال کنند.
کابل اعلام حریق: که مسئولیت ارتباط تجهیزات اعلام حریق را بر عهده دارد و تمام سیگنال ها و فرامین باید از همین کابل منتقل شود.
اینترفیس اعلام حریق: که مسئولیت ارتباط با سایر تجهیزات را بر عهده دارد و این تجهیز فقط در نوع آدرس پذیر وجود دارد.

سیستم اعلام حریق خانگی
برای پروژه های کوچک و یا ساختمان های یک الی دو خانواری توصیه میگردد از سیستم اعلام حریق متعارف استفاده گردد. این سیستم اعلام حریق خانگی بوده و برای کشف حریق بسیار موثر است. اجزای این سیستم بسیار ساده و اجرای آن بسیار سریع است لیکن حضور این سیستم در منازل می تواند مانع از بین رفتن بسیاری از سرمایه های زندگی گردد.
عملکرد سیستم اعلام حریق
عملکرد سیستم اعلام حریق بسیار ساده و در عین حال علمی است. زمانی که حریقی رخ دهد توسط یک یا چند سنسور، محصولات حریق که عبارتند از دود، نور، حرارت کشف میگردد و پس از تحلیل این فرمان، ابتدا اطلاع رسانی به سایر افراد از طریق آژیر انجام خواهد شد. سپس جهت جلوگیری از توسعه حریق و یا کنترل دود در ساختمان فرمان هایی به سیستم های اطفا حریق، سامانه فشار مثبت پلکان، سیستم اگزاست پارکینگ و ... ارسال میکند.
زیرساخت اعلام حریق
معمولا فاصله زمانی بین اجرای زیرساخت سیستم اعلام حریق تا خرید و نصب تجهیزات اعلام حریق زیاد است و بنابراین لازم است تا نکاتی را درمورد اجرای صحیح زیرساخت اعلام حریق بدانیم و رعایت کنیم. زیرساخت سیستم اعلام حریق را میتوان در دو بخش دسته بندی کرد:
- سینی، لوله گالوانیزه یا فلکسی فولادی مخصوص سیستم اعلام حریق
- کابل اعلام حریق
دسته اول که جهت محافظت از مسیر سیستم اعلام حریق است باید حتما متناسب با استانداردها و قوانین مربوط به هر ساختمان اجرا گردد. به طور خلاصه، کابل های سیستم اعلام حریق حتما باید از داخل لوله گالوانیزه یا فلکسی فولادی عبور داده شوند تا از آسیب های فیزیکی محافظت گردند. درصورتیکه از سینی مخصوص فشار ضعیف برای سیستم اعلام حریق استفاده شود، مجددا استفاده از لوله گالوانیزه یا فلکسی فولادی برای این کابل ها اجباری است.
دسته دوم که اختصاصا به کابل سیستم اعلام حریق مربوط است و نوع کابل حتما باید از نوع مناسب انتخاب شود. انتخاب نوع کابل شدیدا بستگی به نوع سیستم اعلام حریق (از نظر متعارف یا آدرس پذیر) میباشد؛ بنابراین قبل از اجرای سیستم اعلام حریق حتما باید نوع سیستم آن مشخص گردد. برخی از سوالاتی که معمولا پرسیده میشود در زیر آمده است که در ادامه مطلب درمورد نحوه اجرای صحیح آن صحبت خواهیم کرد:
اجرای سیستم اعلام حریق مخصوصا از نوع آدرس پذیر معمولا با چالش هایی مواجه است که از دست پیمانکاران عمومی خارج است. شما میتوانید به راحتی از مشاوره رایگان شرکت ایمن پرتو آریا در زمینه سیستم های اعلام حریق بهره مند شوید و اجرای صحیح سیستم های اعلام حریق را به متخصصان این شرکت واگذار کنید و با نظارت خود از ماحصل نتایج لذت ببرید. جهت مشاوره و استعلام قیمت اجرای سیستم اعلام حریق با شماره زیر تماس بگیرید.
مقررات و استانداردهای کابل اعلام حریق
کابل اعلام حریق چند رشته است؟
کابل اعلام حریق در سیستم آدرس پذیر به صورت دو رشته به همراه شیلد است و معمولا مساحت سطح مقطع هر رشته کابل برابر با 1.5 میلیمتر مربع است. البته میزان سطح مقطع در موارد خاص ممکن است متفاوت باشد. بنابراین در هنگام معرفی کابل اعلام حریق در سیستم آدرس پذیر میتوان از کابل (2x1.5 + 1.5 mm2) یا (2x1.5 mm2 Shielded) استفاده نمود.
کابل اعلام حریق در سیستم متعارف به صورت ترکیبی از دو رشته و سه رشته است. در این سیستم، محافظ شیلد نیازی نبوده و کافیست از نوع مقاوم در برابر حریق انتخاب شود. به صورت کلی کابل دو رشته (2x1.5 mm2) در این سیستم مورد استفاده قرار میگیرد اما در زمانی که لازم باشد یک بخش (مثلا یک واحد) از یک زون (Zone) در اعلام حریق متعارف مشخص گردد از این رشته سوم استفاده میشود بدین ترتیب که بین تمامی اجزایی که داخل بخش مورد نظر (واحد مذکور) باشند سه رشته کابل خواهد بود و در صورت خروج از بخش مربوطه، کابل اعلام حریق به صورت دو رشته خواهد بود. رشته سوم که بین اجزای یک بخش مورد استفاده قرار گرفته است برای اتصال به ریموت اندیکاتور یا همان چراغ سردرب (Remote Indicator) در نظر گرفته شده است.
- کابل اعلام حریق از چه نوعی باشد (کابل مقاوم در برابر حریق یا کابل معمولی)؟
- در سیستم اعلام حریق از سیم به جای کابل میتوان استفاده کرد؟
مطابق مقررات ملی ساختمان، کابل اعلام حریق باید از نوع مقاوم در برابر حریق انتخاب شود و مطابق ضوابط سازمان آتش نشانی تهران، میزان مقاومت کابل اعلام حریق برابر است با تحمل دمای حدود 850 درجه سانتیگراد در مدت 30 دقیقه (به شرطی که نیاز به تخلیه مرحله ای در ساختمان نباشد).
اساس کار سیستم اعلام حریق بر مبنای اجرای موازی تجهیزات اعلام حریق است. بنابراین نیاز است تا در اجرای این سیستم، دقت کافی داشته باشیم. استفاده از سیم به جای کابل در هیچ قسمتی از سیستم اعلام حریق مجاز نبوده و باید در نظر داشته باشیم که استفاده از سیم به جای کابل یک امر خلاف بوده و توجیه علمی و عملی ندارد.
- آیا میتوان از کابل تکه ای در مدار اعلام حریق استفاده نمود؟
- آیا میتوان در کابل کشی اعلام حریق به صورت انشعابی اجرا کرد؟
به دلیل اینکه کابل های تکه ای در سیستم اعلام حریق باعث به وجود آمدن مقاومت در مسیر اعلام حریق میگردد، این امر سبب به وجود آمدن خطای کاذب در سیستم های مذکور میگردد و مهمتر از همه اینکه این ایرادات در سیستم اعلام حریق به سادگی قابل تشخیص نیست بنابراین استفاده از کابل تکه ای در سیستم اعلام حریق مجاز نمیباشد.
سیستم اعلام حریق یک مدار موازی با ولتاژ کاری ۲۴ ولت است. چنانچه کابل کشی به صورت انشعابی اجرا گردد از حالت موازی خارج شده و میزان مقاومت اندازه گیری شده در هر انشعاب متفاوت خواهد بود. در این حالت ممکن است اگر حریقی رخ دهد، دستگاه کنترلی اعلام حریق (کنترل پنل اعلام حریق) توانایی تشخیص آنرا نداشته باشد.

سیستم اعلام حریق هوشمند چیست؟
سیستم اعلام حریق هوشمند نوع خاصی از سیستم اعلام حریق نیست بلکه نامی دیگر برای سیستم اعلام حریق آدرس پذیر است که به دلیل توانایی های این نوع سیستم در ارتباط گیری با سایر تجهیزات و سیستم های دیگر، آنرا به نام سیستم اعلام حریق هوشمند معرفی میکنند.
نصب و اجرای سیستم اعلام حریق
یکی از مهمترین مراحل برای به ثمر رسیدن، نصب و اجرای سیستم اعلام حریق است و در این بخش بسیار باید دقت کرد. شاید فکر کنید انتخاب تجهیزات از نصاب مهمتر است ولی «یک نصاب بدون تعهد» میتواند بدون اینکه کسی متوجه شود سرمایه شما را به خاک تبدیل کند.
نصب و اجرای سیستم اعلام حریق باید توسط یک فرد یا یک شرکت متخصص و متعهد باشد تا بتوان از صحت عملکرد کل سیستم اطمینان حاصل نمود.
یک صحبت خودمانی: بر حسب تجربه چندین ساله بنده، با نصاب و مجری اعلام حریق فقط برای یک دوره کوتاه سروکار نخواهید داشت پس با شخصی همکاری کنید که هم متخصص باشد و هم متعهد به کار. اگر متخصص نباشد نمیتوان انتظاری از جمع کردن کار اعلام حریق داشت و اگر متعهد نباشد نمیتوان اطمینانی از صحت عملکرد این سیستم یا حتی اجرای تمام و کمال این سیستم حاصل نمود.
تجهیزات مجاز برای نصب در سیستم اعلام حریق
منظور از تجهیزات مجاز برای نصب در سیستم اعلام حریق، تجهیزاتی هستند که اولا فهرست شده باشند و ثانیا برای نصب در مجموعه یا اتصال به سیستم اعلام حریق دارای تاییدیه باشند. به عنوان نمونه حسگر گاز شهر جزو تجهیزات اعلام حریق نیست اما میتواند به سیستم اعلام حریق متصل گردد و برای همین موضوع می بایست دارای تاییدیه باشد.
گروه بندی تصرفات ساختمانی برای نصب سیستم اعلام حریق
مشابه سیستم اطفا حریق که دارای گروه بندی های خاصی جهت استفاده از تجهیزات پیشرفته است سیستم اعلام حریق مورد نیاز برحسب نوع کاربری و ابعاد ساختمان می تواند متغیر باشد. جدول این گروه بندی را در زیر تیتر «اعلام حریق برای چه ساختمان هایی اجباری است؟» مشاهده نمایید.
سیستم اعلام حریق بی سیم
این نوع تجهیزات که با نام سیستم اعلام حریق وایرلس یا بی سیم شناخته میشوند برای فضاهایی کاربرد دارد که تمایل به کابل کشی نداشته باشند. همچنین این سیستم قابلیت اتصال به سیستم اعلام حریق متعارف را دارد که می بایست از طریق رله های مربوطه این اتصال انجام شود. قیمت این تجهیزات از سیستم متعارف گرانتر و از سیستم آدرس پذیر ارزانتر است ولی هزینه تمام شده در خرید تجهیزات این سیستم، گرانتر از سیستم آدرس پذیر است.
همچنین تعداد تجهیزات مورد استفاده در این نوع سیستم محدودتر بوده و شامل دتکتورهای دود و حرارت می باشد. استفاده از سیستم اعلام حریق وایرلس یا بی سیم در ساختمان های کوچک یا بزرگ مرسوم نیست و فقط برای محیط های اداری/تجاری فاقد امکان کابل کشی مناسب است.

مشاوره رایگان

مشاوره رایگان
سوالات متداول سیستم اعلام حریق
چند نوع سیستم اعلام حریق وجود دارد؟
- متعارف (Conventional): تقسیمبندیشده به زونها، اعلام محل تقریبی حادثه
- آدرسپذیر (Addressable): هر دستگاه آدرس منحصر دارد و مکان دقیق آلارم را نمایش میدهد
- وایرلس (Wireless): بدون کابل، مناسب مکانهایی با محدودیت کابلکشی
- هیبرید (Hybrid): ترکیب ویژگیهای آدرسپذیر و متعارف، برای انعطاف بیشتر
تفاوت سیستم متعارف و آدرسپذیر چیست؟
سیستم متعارف فقط زون را نشان میدهد و محل دقیق دستگاه مشخص نیست، درحالیکه سیستم آدرسپذیر دستگاه هشدار دهنده را با شماره آدرس و مکان دقیق نمایش میدهد.
این سیستمها مناسب چه فضاهایی هستند؟
- متعارف: ساختمانهای کوچک و متوسط با تعداد زون محدود
- آدرسپذیر: محیطهای بزرگ، اداری، بیمارستان، دانشگاه و مراکز حساس
- وایرلس: مکانهایی که کابلکشی دشوار است یا ساختار تاریخی دارند
هر چند وقت باید سیستم حریق چک یا نگهداری شود؟
- بازرسی دیداری کنترلپنل: هفتهای یا ماهیانه
- تست عملکرد چراغ و آژیر: ماهیانه
- بازرسی و تست تخصصی: سالیانه (تست عملکرد، فشار باتری، شستیها)
آیا سیستم نیازمند تست حساسیت دتکتور ها است؟
بله. دتکتورهای دود سالیانه باید حساسیت شان چک شود. بعد از دو بار تست موفق، فاصله چک ممکن است تا ۵ سال برسد
مزایای استفاده از سیستم آدرس پذیر چیست؟
- کابل کشی کمتر و نصب سریع تر
- تشخیص دقیق محل حادثه برای واکنش سریع تر
- تشخیص زودهنگام خطا و آلودگی تجهیزات





سلام. ممنون از مطلب مفیدتون. میخواستم بدونم هزینه اجرای سیستم اعلام حریق بی سیم حدودی چقدر میشه؟
سلام و وقت بخیر
هزینه خرید تجهیزات سیستم اعلام حریق بی سیم بستگی خیلی زیادی به تعداد طبقات و تعداد زون های مورد نظر دارد. درحقیقت تعیین کننده ترین عامل برای قیمت، ماژول های بی سیم هستند. اجرت اجرای این سیستم معمولا هزینه ای بین 30-50% قیمت کل تجهیزات مورد استفاده است.
با سلام بنده از خدمات نصب سیستم اعلام حریق استفاده کردم و خیلی راضی بودم. ممنون از شما
باسلام جناب فرهمند عزیز
خوشحالیم که راضی بودین.
سیستم اعلام حریق هر چند وقت یهبار باید سرویس بشه؟ مثلاً دتکتورها، آژیرا، شستیها کی باید تست بشن، اصلاً کی باید این کارو انجام بده؟ خودمون میتونیم یا باید حتماً یه کارشناس بیاد؟
سلام
سیستم اعلام حریق می بایست به صورت ماهیانه بررسی و تست بشه و کلیات عملکرد این سیستم مورد صحت سنجی واقع بشه. برای تست این تجهیزات چه از نظر سرعت عملکرد، چه از نظر صحت و چه از نظر ارتباط بین اجزاء می بایست توسط متخصصین انجام بشه که درصورت وجود ناهماهنگی بین اجزاء نسبت به پیشگیری یا رفع ایراد اقدام کنن.
با سلام . تجهیزات سیسیتم اعلام حریق برندهای خارجی به راحتی در دسترس هستن؟ یعنی اگر قطعه ای خراب شد نیاز به تعویض داشت مشکلی نیست؟
سلام وقت بخیر
برای تجهیزات سیستم اعلام حریق برندهای خارجی اگر در جریان باشند یعنی اگر هنوز فروش و خدمات پس از فروش داشته باشند میتوان قطعات اضافی تامین کرد. معمولا تجهیزات کشورهای امریکایی به سختی تهیه میگردد.
سلام. وقت بخیر.
ممکنه بفرمایید در سیستم اعلام حریق برای مراکز درمانی، ساختمان پزشکان و مطب ها چه تجهیزاتی مورد نیاز هست؟ همه ی دتکتورهایی که نوشتید باید وصل بشن؟
سلام وقتتون بخیر
تجهیزات سیستم اعلام حریق برای مراکز درمانی مانند مراکز اداری، تجاری و … است یعنی متشکل از دتکتورهای دودی، حرارتی،شستی، آژیر، اینترفیس و … است. البته ممکن است بنا به حساسیت برخی اتاق ها، از دتکتورهای ترکیبی دود و حرارت یا دتکتور دود مکشی برای محیط های پاکیزه استفاده گردد که نظر طراح در این بخش حائز اهمیت است.
سلام وقت بخیر
ممنون از سایت و مطالب خوبتون
برای نصب سیستم اعلام حریق جدید و جایگزین کردن برای سیستم قدیمی چه کارهایی لازم انجام بشه ؟
سلام وقت بخیر
این سوال بصورت کلی مطرح شده و برای پاسخ دادن نیاز هست تا جزئیات بیشتری مطرح گردد. اگر سیستم مذکور همنوع خود باشد (مثلا هم سیستم قدیمی و هم سیستم جدید هر دو متعارف یا آدرس پذیر باشند) ابتدا نیاز به بررسی و اصلاح زیرساخت (کابل کشی) وجود دارد. در ادامه نصب تجهیزات می بایست نقشه اجرایی از زیرساخت و محل نصب تهیه گردد.
سلام، مقاله بسیار خوبی بود و اطلاعات مفیدی ارائه دادید.
میخواستم بپرسم آیا برای تجهیزات سیستم اعلام حریق (مثل دتکتورها یا پنلها) استاندارد ملی یا بینالمللی مشخصی وجود دارد؟
سلام
بله برای تولید تجهیزات استانداردهای بین المللی مانند EN با کدهای مختلف وجود دارد و سازمان ملی استاندارد ایران مرجع تخصصی استاندارد برای تجهیزات اعلام حریق است.